Wędrówki po Lolland-Falster i Møn – 7 przeżyć przyrodniczych wśród klifów, fiordów i ptactwa

Lolland, Falster i Møn leżą na południe od Zelandii i oferują bardziej płaski, ale urozmaicony krajobraz turystyczny. Lolland i Falster leżą na zachód od Møn i są ze sobą połączone. Na Møn można dotrzeć z Zelandii przez przełęcz Dronning Alexandrines w Kalvehave.

Znajdziesz tu wapienne klify, nadmorskie lasy, fiordy, nadmorskie łąki i bogate w ptaki mokradła. Różnice wysokości są zazwyczaj umiarkowane, ale wiatr, piasek, błoto, schody i poziom wody mogą sprawić, że wycieczki będą fizycznie wymagające.

Najwyższym punktem na Møn jest Aborrebjerg, 143 metry nad poziomem morza. To nie to samo, co najwyższa pionowa ściana klifu Møns Klint, która według Agencji Ochrony Przyrody ma około 128 metrów w dół w kierunku brzegu. Najwyższym punktem na Lolland-Falster jest Bavnehøj w pobliżu miejscowości Nr. Vedby na Falsterze, 39,5 metra nad poziomem morza – lub około 44 metrów, jeśli wliczymy kurhan.

To czwarty artykuł z serii HikingStore o Danii, po Bornholmie , Zelandii iFionii . Møns Klint, Klinteskoven i Camønoen zostały już omówione w artykule o Zelandii. Dlatego skupiamy się tutaj na konkretnych trasach i obszarach, które oferują nowe perspektywy.

1. Trasa Jydelejet na Møn – nadkład wapienny i Aborrebjerg

Szlak Jydelejet to oznakowana trasa okrężna o długości około 3,3 kilometra. Prowadzi przez wapienne łąki, lasy i otwarte, zarośnięte łąki, z możliwością obserwacji storczyków i innych roślin wapiennych. Trasa mija Jydeleje Fald i wznosi się nad Aborrebjerg.

Nawierzchnia składa się z trawy, leśnej ścieżki i krótszych, bardziej stromych odcinków. Trasa jest stosunkowo krótka, ale nie do końca płaska. Po deszczu trawa i gleba mogą stać się śliskie.

Aborrebjerg to najwyższy punkt na Møn, 143 metry nad poziomem morza. Nie mówi to nic o wysokości pionowej ściany klifu na wybrzeżu, dlatego liczby są czasami mylone.

Zaplanuj trasę w następujący sposób: skorzystaj z opisu trasy Szwedzkiej Agencji Ochrony Przyrody , zabierz ze sobą wodę i załóż buty z dobrą przyczepnością. Przed wyruszeniem sprawdź aktualne oznakowanie i ewentualne utrudnienia na drodze.

2. Klintekongens Rige – całodniowa wycieczka po stromym, skalistym terenie

Klintekongens Rige przebiega przez ten sam obszar co Møns Klint i Klinteskoven, które zostały już opisane jako główne cele podróży w artykule o Zelandii. Warto jednak wspomnieć o tym szlaku, ponieważ oferuje on bardziej wymagającą i ciągłą wędrówkę.

Oficjalna długość wynosi około 14,5 km, choć inne mapy mogą wskazywać nieco dłuższą trasę w zależności od ukształtowania terenu. Trasa została otwarta w 2022 roku i została uznana przez Niemiecki Instytut Wędrówki za jeden z najlepszych szlaków turystycznych w Europie. Typowe opisy tras podają około 477 metrów przewyższenia i do 1000 schodów, ale materiały Agencji Przyrody podkreślają długość i fakt, że szlak wymaga dobrej kondycji.

Teren jest stromy, skalisty i zróżnicowany. Będziesz wędrować leśnymi ścieżkami, korzeniami, schodami i odcinkami nadbrzeżnymi. Niektóre schody mogą być zamknięte po osuwiskach, burzach lub pracach konserwacyjnych. Krawędź klifu może się zawalić, a fragmenty plaży mogą się szybko zmienić.

To całodniowa wycieczka, a nie dłuższa przerwa na kawę. Wyrusz wcześnie, zabierz ze sobą lunch i wodę oraz korzystaj z mapy offline. Podążaj wyłącznie wyznaczonymi szlakami. Nie przechodź pod nawisami i przestrzegaj wszystkich barier. Przed wycieczką sprawdź aktualne informacje w Norweskiej Agencji Przyrody , Udinaturen i GeoCenter Møns Klint.

3. Ulvshale na Møn i Halskov Vænge na Falster

Ulvshale na północnym Møn to połączenie nadmorskiego lasu, nadmorskich łąk i nizinnych krajobrazów nadmorskich. Obszar ten oferuje dobre warunki do obserwacji ptaków, ale ich obserwowanie wymaga dystansu i rozwagi.

W okresie od 15 marca do 15 lipca należy poruszać się drogami i ścieżkami na łąkach. Na łąkach Nyord obowiązują specjalne ograniczenia, a niektóre ich części są całkowicie zamknięte. Zawsze sprawdzaj aktualne oznakowanie.

Z kolei Halskov Vænge znajduje się na wschodnim wybrzeżu Falster, a nie na wyspie Møn. Oznakowana przez Agencję Przyrodniczą trasa ma długość około 2,4 kilometra i prowadzi przez las, obok kurhanów i dalej w kierunku Halskov Enge. Nawierzchnia to głównie ścieżki i drogi leśne z kilkoma bardziej otwartymi odcinkami.

To łatwiejsze trasy, odpowiednie na wiosnę, lato i wczesną jesień. Wiatr i deszcz mogą nadal powodować wychłodzenie otwartych nadmorskich łąk. Kleszcze i komary występują w wysokiej trawie i wilgotnych miejscach.

Przed wyjazdem zapoznaj się z informacjami Norweskiego Urzędu Zasobów Naturalnych na temat Halskov Vænge , a także aktualnymi informacjami na temat Ulvshale–Nyord.

4. Park Przyrody Maribosøerne – jeziora, las i orły bieliki

Park Przyrody Maribosøerne na wyspie Lolland to cały obszar naturalny, a nie pojedyncza, ciągła ścieżka. Wokół Hejrede Sø i Søndersø, między innymi, znajdują się oznakowane trasy, leśne ścieżki i możliwości łączenia krótszych tras.

Krajobraz wyspy tworzą jeziora, lasy, mokradła i otwarte pola. Ptactwo jest bogate, a obszar ten słynie między innymi z orłów bielików. Gleba jest zazwyczaj jaśniejsza niż na Møn, ale występują tu również żwir, trawa i glina.

Wiosna i jesień często zapewniają dobre warunki do obserwacji ptaków. Lato również jest odpowiednie, ale należy zabrać ze sobą repelent na komary i wystarczającą ilość wody. Rezerwaty ptaków i obszary w pobliżu zbiorników wodnych mogą ograniczać dostęp. Podążaj wyznaczonymi szlakami i nie wchodź na tereny zastrzeżone.

Skorzystaj z aplikacji Naturlandet Lolland-Falster , aby znaleźć aktualne trasy i udogodnienia. Aplikacja pokazuje również schroniska i inne miejsca noclegowe, ale rezerwacji często dokonuje się za pośrednictwem osobnego serwisu rezerwacyjnego.

5. Fiord Nakskov i Albuen – idź w stronę latarni morskiej

Fiord Nakskov na zachodnim Lollandzie to chroniony krajobraz fiordów z wyspami, ptactwem i historią wybrzeża. W Albuen spacer wzdłuż wału prowadzi do latarni morskiej i najdalszej części mielizny.

Odległość do latarni morskiej często podaje się jako około 6 kilometrów w jedną stronę. Oficjalna trasa Ud na Albuen jest podawana na różne sposoby: Udinaturen wskazuje nieoznakowaną trasę o długości około 5,7 kilometra, a informacje turystyczne podają trasę w obie strony jako około 11,5 kilometra.

Nawierzchnia jest płaska, ale może składać się ze żwiru, trawy, piasku i wąskich ścieżek. W Skæret przypływ, burza lub silny wiatr mogą zablokować drogę. Nie zawracaj, gdy woda już zalewa ścieżkę. Przed wyruszeniem sprawdź pogodę, poziom wody i aktualne informacje.

Zabierz ze sobą lunch i wodę. Nie spodziewaj się żadnych usług wzdłuż rzeki Tang. Więcej informacji znajdziesz w Szwedzkiej Agencji Przyrodniczej i Udinaturen .

6. Bøtø Nor i Bøtøskoven na Falster

Bøtø Nor to bogaty w ptaki obszar podmokły w południowej części Falsteru. Szlak Bøtø Nor ma około 16 kilometrów długości i biegnie przez otwarte tereny wiejskie, wzdłuż rowów, kanałów, dróg żwirowych i terenów podmokłych. Trasa częściowo przebiega przez tereny prywatne i może być czasowo zamknięta, na przykład podczas polowań.

Na krótszą wycieczkę polecamy około 5-kilometrową pętlę w Bøtøskoven. Można tam spotkać nadmorskie lasy, wilgotne zagłębienia, pastwiska, a czasem dzikie konie lub bydło. Część obszaru stanowi rezerwat ptaków.

Nawierzchnia jest lekka do umiarkowanej, ale otwarte drogi gruntowe stają się błotniste po deszczu. Zachowaj dystans od pasących się zwierząt, zamknij bramy i trzymaj psa na smyczy. Aktualne informacje znajdziesz na stronie SPOR.dk i w opisie trasy Lolland-Falster .

7. Rurka do ćwiczeń wokół Nykøbing Falster

Trasa do ćwiczeń to dłuższa, lokalna trasa licząca około 42 kilometrów, biegnąca wokół Nykøbing Falster i przez pobliskie lasy, tereny rolnicze i obszary Guldborgsund.

Żółte oznaczenie wskazuje trasę główną. Niebieskie oznaczenia wskazują objazdy między innymi w Bangsebro Skov, Sønder Kohave i Ravnstrup Skov. Cała trasa jest odpowiednia dla tych, którzy chcą zaplanować dłuższą jednodniową wycieczkę lub podzielić ją na etapy.

Nawierzchnia jest zróżnicowana: asfalt, żwir, leśna droga i ścieżka. Trasa nie jest trudna technicznie, ale dystans wymaga planowania wody, jedzenia, energii i transportu. Nykøbing Falster stanowi praktyczny punkt wyjścia, ale przed podjęciem decyzji o starcie i mecie należy sprawdzić aktualną mapę i połączenia.

Dla porównania, najwyższy szczyt Lolland-Falster, Bavnehøj, znajduje się w pobliżu wyspy Vedby na wyspie Falster. Krajobraz jest zatem niski, ale wciąż można dostrzec gołym okiem.

Duńskie przepisy dotyczące dostępu – Dania nie ma prawa do dostępu publicznego

Dania nie ma szwedzkiego ani fińskiego prawa do drogi publicznej. Dostęp zależy od właściciela gruntu, rodzaju siedliska i lokalnego oznakowania. Zawsze należy zapoznać się z przepisami Duńskiej Agencji Ochrony Przyrody i serwisu Udinaturen.dk .

W lasach państwowych dostęp jest często szeroki, ale obowiązują rezerwaty przyrody, rezerwaty ptaków i tymczasowe bariery. W lasach prywatnych ruch pieszy i rowerowy jest zazwyczaj ograniczony do dróg i ścieżek między godziną 6:00 a zachodem słońca. Nie należy przebywać bliżej niż 150 metrów od domów i zabudowań gospodarczych.

Do plaż można często dotrzeć pieszo i na krótkie pobyty. Biwakowanie na plaży i wydmach jest zabronione bez wyraźnego pozwolenia. Psy powinny być zazwyczaj trzymane na smyczy. Niektóre plaże mają zimowe przepisy, które pozwalają psom swobodnie się poruszać, ale pies musi być pod kontrolą, a lokalne oznakowanie zawsze ma zastosowanie.

Na wyspie Møn kilka szlaków przebiega przez tereny prywatne. Na szlaku Klintholm Gods i terenach leśnych należących do Klintholm Gods mogą obowiązywać specjalne zasady. Dlatego należy kierować się znakami danego szlaku, zamiast zakładać, że obowiązuje dostęp publiczny.

Bezpłatne biwakowanie i zasada 1–2–3

Bezpłatne biwakowanie to wyjątek, a nie prawo powszechne. Dotyczy ono tylko wybranych lasów państwowych:

• jedna noc w tym samym miejscu
• maksymalnie dwa namioty
• maksymalnie trzy osoby w namiocie

Namiot musi być ukryty w terenie zalesionym i niewidoczny z drogi, ścieżki ani budynku. Nie wolno rozbijać obozu na plaży, wydmie, łące, bagnie, wrzosowisku, polu ani otwartej polanie.

Ogniska otwarte można używać wyłącznie w wyznaczonych miejscach. Zamknięta kuchnia awaryjna może być dozwolona zgodnie z obowiązującymi przepisami, ale zawsze należy sprawdzić zakazy palenia ognisk i lokalne przepisy. Schroniska i prymitywne miejsca noclegowe mogą wymagać rezerwacji, szczególnie na wyspach Møn, Falster i Lolland w szczycie sezonu.

Sprzęt do wiatru przybrzeżnego, piasku i zróżnicowanych powierzchni

Na jednodniową wycieczkę potrzebne będą buty z przyczepnością, odzież przeciwdeszczowa i wiatroszczelna, woda, lunch w pudełku, mapa offline, apteczka, czołówka i ochraniacze na otarcia. Wiatry nadmorskie mogą być chłodniejsze niż sugeruje temperatura. Piasek i błoto również sprawiają, że podróż trwa dłużej, niż pokazuje mapa.

Na noclegi możesz skorzystać z oferty HikingStore, obejmującej namioty , plecaki , karimaty i śpiwory . Wiatroodporny namiot i dobre śledzie są ważniejsze na otwartym terenie nadmorskim niż w chronionym lesie.

Karimata musi zapewniać odpowiednią izolację. Zbyt cienka karimata spowoduje wychłodzenie podłoża i utrudni regenerację. W przypadku śpiwora lub kołdry zapoznaj się z naszym poradnikiem dotyczącym puchu, CUIN i gramatury wypełnienia . Możesz również skorzystać z naszej listy rzeczy do spakowania na letnie wędrówki .

Najlepszy sprzęt to taki, który sprawdza się, gdy wieje wiatr, szlak robi się błotnisty, a pogoda się zmienia. Kolejna część serii HikingStore o Danii będzie dotyczyć Jutlandii Południowej .